लाइभ टिभी Listen Image FM 97.9 इमेज एफ एम Listen Image News FM 103.6 न्युज एफ एम
Download Imagekhabar Android App
ImageKhabar
sagoon 2017

वर्षा प्रकृतिमा मात्र निर्भर रहेन अब, कृत्रिम वर्षा यसरी गराइन्छ

आइतबार, ३० साउन, २०७३ मा प्रकाशित,

काठमाडौं । आकाशमा विभिन्न थरीका बादल देखिन्छन् । बादलबाट वर्षा हुन्छ ।

काठमाडौं । आकाशमा विभिन्न थरीका बादल देखिन्छन् । बादलबाट वर्षा हुन्छ । बादल बन्नमा पनि पानीकै प्रमुख भूमिका हुन्छ । नदी, तलाउ, या समुद्रको पानी बाफ बनेर हावामा मिल्छ । बाफ हावासँगै आकाशमा पुग्छ । उचाइ बढ्दै जाँदा हावाको सतह चिसो हुन्छ । बाफमा धुलो र लवण पनि मिसिन्छन् । अनि बाफ, धुलो र लवणका लाखौं बुँदहरु मिसिएर बादल बन्छ ।

बादललाई प्राचीनकालदेखि नै मौसमको भविष्यबाणी गर्ने आधार पनि मानिन्छ । रहने ठाउँ र कामका आधारमा माथिल्लो, मध्यवर्ती र तल्लो गरी बादललाई तीन समूहमा वर्गीकरण गरिन्छ । पृथ्वीबाट दुई किलोमिटरसम्मको उचाइमा रहेकोलाई तल्लो बादल भनिन्छ । दुईदेखि सात किलोमिटर उचाइसम्मको बादल मध्यवर्ती र सो भन्दा माथि १३ किलोमिटरसम्म उचाइमा भएकोलाई माथिल्लो बादल भन्ने गरिन्छ ।

माथिल्लो भन्दा मध्यवर्ती र तल्लो बादल वर्षा गराउन बढी प्रभावकारी हुन्छन् । त्यसैले यसलाई मनसुनी बादल पनि भन्ने गरिन्छ । ग्रीष्म र वर्षा ऋृतुभरि यस्ता बादल प्रशस्त मात्रामा आकाशमा देखिन्छन् । आजकल वैज्ञानिकहरुले नक्कली बादल बनाउने र वर्षा गराउने काममा पनि सफलता प्राप्त गरिसकेका छन् । कृत्रिम वर्षाका लागि पनि बादलकै भूमिका रहन्छ । बादलविना पानी पार्ने काम गरे पनि यो विधि महँगो छ । कृत्रिम वर्षाका लागि दुई विधि छन् ।

(क) अत्यन्त चिसो पानीका थोपाहरु बाक्लो बादल भएको क्षेत्रमा छोडेर पानीका थोपालाई बरफमा बदल्नु र बादललाई पानी पार्न आवश्यक तापमानसम्म घटाएर पानी पार्न सक्नु पहिलो विधि हो ।

(ख) सिल्भर आयोडाइड तथा मिथायल डिहाइड जस्ता रासायनिक पदार्थको उपयोगबाट पनि पानी पार्न सकिन्छ । यस्ता यौगिकलाई विमानद्वारा बादलभन्दा माथि लगिन्छ र छर्ने काम गरिन्छ ।

यी यौगिकका कारण बादलको तापमान पानी पार्ने अवस्थासम्म पुग्दछ र कृत्रिम वर्षा हुन्छ । जब बादलको तापक्रम प्राकृतिक रुपमा १४ डिग्री फरेनहाइट वा १० डिग्री सेन्टिगे्रडसम्म घट्छ अनि पानीका मणिभ बन्छन् । मणिभ बनेका कारण वर्षा हुनुको सट्टा असिना पर्दछ । त्यसैले अत्यन्त चिसा पानीका थोपाहरु वा सिल्भर आयोडाइड तथा मिथायल डिहाइड जस्ता रासायनिक पदार्थ बादलभन्दा माथि छर्नुअगाडि यस कुरामा ध्यान दिनैपर्छ कि बादलको तापमान पानी पार्न चाहिनेभन्दा कम नहोस् ।

कृत्रिम वर्षाका कारण लागि अत्यन्त बाक्लो बादल जरुरी हुन्छ । यस खालको वर्षा विमानस्थलमाथिबाट बादल हटाउन प्रयोग गरिन्छ । यी दुबै विधि पूरा गर्न निकै सावधानी अपनाउनु जरुरी छ । कहिलेकाहीँ बादलमाथि रसायन वा अत्यन्त चिसा पानीका कणहरु छिटिंदा वायुमण्डलको गति र चापमा एक्कासी भिन्नता आउँछ । फलस्वरुप पानी पार्न खोजेका ठाउँमा असिना पारिदिन्छ र अन्यत्रै कतै वर्षा भईदिन्छ । (एजेन्सीहरुको सहयोगमा)

इमेजखबर एपबाट खोल्नुहोस् । एन्ड्रोइड डाउन्लोडका लागि यहाँ र आइफोनका लागि यहाँ क्लिक गर्नुहोस् ।

Loading...

प्रतिक्रिया

भर्खरै...

 

 


Loading...
ImageKhabar  /  Jobs and Career  /  Advertise  /  About Us  /  RSS  /  Privacy  /  Archive
Registration No: 219/073-74. Director: Raj Manandhar. Chief Editor: Dr. Mahendra Bista.
© 2017 ImageKhabar and Image Group of Companies. All Rights Reserved. ImageKhabar is not responsible for external sites contents. Meronetwork Framework