खबरदार ! जनतालाई भेडा ठान्नेहरु, तिम्रा हालत पनि चाउसेस्कुको जस्तै नहोस्

news

डिल्ली बसेल

सन् १९८९ डिसेम्बर २० तारिखमा रुमानियाका राष्ट्रपति एवं कम्युनिष्ट पार्टीका महासचिव निकोलाई चाउसेस्कु ईरानको राजकीय भ्रमणबाट स्वदेश फर्किएका थिए । तर स्वदेश फर्किएको पाँच दिन नबित्दै शक्तिशाली राष्ट्रपति चाउसेस्कु परिवारसहित मारिए ।

२५ बर्षदेखि कम्युनष्टि पार्टीको महासचिव रहेका र १५ वर्षदेखि शक्तिशाली राष्ट्रपति रहेका चाउसेस्कुको अन्त्य र कम्युनिष्ट पार्टीलाई एउटा शहरबाट शुरु भएको सत्ता विरोधी अराजक भीडले सदाका लागि समाप्त पारिदियो ।

डिसेम्बर १८ मा ईरानको राजकीय भ्रमणमा निस्कनु अघि चाउसेस्कुले आफ्नी पत्नी तथा मातहतका निकायलाई तिमीसोरा शहरमा बढ्दै गरेको सत्ता विरोधी अराजकतालाई दमन गर्न निर्देशन दिएका थिए । तर २० तारिखमा उनी स्वदेश फर्किदा अराजक भीड राजधानी बुखारेस्टमै प्रवेश गरिसकेको थियो ।

डिसेम्बर २१ मा चाउसेस्कुले राजधानी बुखारेस्टमा आमसभा राखे । हजारौं मानिसबीच उनले समाजवादको बखान गरेको ८ मिनेटमै उनीमाथि ढुंगामुढा बर्सिन थाल्यो । उनी त्यहाँबाट भागेर कम्युनिष्ट पार्टीको हेडक्वाटर छिरे जहाँ केन्द्रीय समितिका अरु सदस्य पनि बसिरहेका थिए । भीडले घेरा हाल्यो । सुरक्षाकर्मीले सकेको दमन गरे । रातभरमा कम्युनिष्ट पार्टीको मूख्यालयको भीड नियन्त्रण त भयो तर डिसेम्बर २२ को उज्यालो हुँदा नहुँदै राजधानी बुखारेस्ट पूरै उल्टिएर सडकमा आयो ।

भीड ढोका फोरेर कम्युनिष्ट पार्टीको हेडक्वार्टरभित्र छि¥यो । राष्ट्रपति चाउसेस्कु बालबाल बचेर छतमा रहेको हेलिकप्टर लिएर परिवारसहित गृहगाउँतर्फ भागे । उनका रक्षामन्त्रीले आत्महत्या गरे, अघिल्लो दिनसम्म पूर्वी युरोपकै आइडल र शक्तिशाली ठानिएको कम्युनिष्ट पार्टी क्षणभरमै भताभुङ्ग भयो ।

हेलिकप्टरमा गृहगाउँ पुगेका चाउसेस्कुलाई पुलिसले नियन्त्रणमा लियो । डिसेम्बर २३ मा अराजक भीडभित्रैबाट आपत्कालिन समस्या समाधान मोर्चा बन्यो । समातेर ल्याईएका राष्ट्रपतिलाई डिसेम्बर २५ क्रिसमसको दिन अदालतमा पेश गरियो । अदालतले तत्काल मृत्युदण्डको सजायँ दियो, उनी र उनको परिवार तथा सहयोगी गरी ४ जनालाई । चाउसेस्कुको सुरक्षामा खटिएका अंगरक्षकलाई नै आदेश दिइयो कि एक एक गरेर तत्काल गोली हाने । चाउसेस्कुले आफूहरु सामूहिक रुपमा मर्न पाउनुपर्ने माग गरे । उनको ईच्छा बमोजिम अदालत बाहिर निकालेर चारै जनालाई एकै ठाउँमा बाँधेर भित्तापट्टि फर्काएर गोली ठोकियो । यी सबै दृष्य सोही दिन साँझ राष्ट्रिय टेलिभिजनबाट प्रशारण गरियो ।

न्युज २४ टेलिभिजनका प्रस्तोता रवि लामिछानेको पक्षमा चितवनमा उर्लिएको जनसागरलाई केही मानिस र खासगरी सत्तारुढ दल नेकपाका कार्यकर्ता तथा केही पत्रकारले समेत विवेकहीन भीड, भेडा समूह, राजावादी जस्ता अपमानजनक विम्ब प्रयोग गरेर नजरअन्दाज गर्न खोजिरहेको सन्दर्भमा माथिको प्रसंग उल्लेख गर्नु सान्दर्भिक देखिएको हो । नेतृत्वविहीन भीडको शक्ति कति हुन्छ र के के गर्न सक्छ भन्ने अकाट्य उदाहरण हो रुमानियाको उक्त घटना ।

रवि लामिछानेको पक्षमा उर्लिएका मानिस कसैको उक्साहटमा वा प्रलोभनमा परेका होइनन् । चितवनको ३७ डिग्रीको घाममा स्वस्फूर्त रुपमा हजारौंको संख्या जसरी मानिस जम्मा भए एक जना टेलिभिजन प्रस्तोताको पक्षमा त्यो कुनै चानचुने शक्ति होइन । धन्य, लामिछाने धरौटीमा रिहा भएकोले भीड उनका कुरा सुनेर चूपचाप घर फर्कियो ।

त्यसको विपरित भईदिएको भए ? के यो राज्यले नियन्त्रण गर्न हिम्मत राख्थ्यो ? वा त्यसैगरी मानिस देशब्यापी रुपमा सत्ताविरुद्ध उत्रिएका भए राजावादी, बेरोजगारको भीड वा भेडा जमात भनेर धारे हात लगाएर मात्रै शान्त पार्न सकिन्थ्यो ? सत्ताधारीहरु निकै ठूलो भ्रममा रहेको प्रतित हुन्छ उनका कार्यकर्ताका प्रलाप सुन्दा । मानौं कि उनीहरुलाई पाँच वर्ष कसैले औंला ठड्याउन पनि पाउँदैन ।

जनता कसैको पेवा हुदैन भन्ने पनि बलियो प्रमाण हो रवि लामिछाने प्रकरण । त्यही चितवनमा तिनै जनताले दिएको मतबाट जितेका होइनन् प्रचण्डले चुनाव ? अहिले उनीहरुको विपक्षमा उत्रिने वित्तिकै तिनै मानिस भेडा भए ? आफ्नो पक्षमा रहुञ्जेल महान न्यायप्रेमी जनसमुदाय हुने, विपक्षमा उभिनासाथ भेडा हुन्छ ? जनताको यो भन्दा ठूलो अपमान अरु हुन सक्दैन । सत्ताधारी दलका नेता कार्यकर्तामा रहेको दम्भको प्रतीक वा उनीहरु भित्र बढ्दै गएको त्रास प्रकट भएको अर्थमा पनि बुझ्न सकिन्छ उनीहरुको प्रलापलाई ।

अर्कोतर्फ यस प्रकरणमा लामिछानेविरुद्ध प्रस्तुत हुनेहरुमा पत्रकारहरुको समूह पनि ठूलै देखियो । लामिछानेको पत्रकारिता, प्रस्तुति वा उनका दोषहरु केलाएर होइन कि त्यो हिजो आएको मान्छेको यत्रो चर्चा ? साइजमा ल्याउनु पर्छ भन्ने मानसिकताबाट पत्रकारहरु प्रस्तुत भएको पाइन्छ । त्यो क्रम अहिले पनि चलिरहेको छ । यसले नेपालका पत्रकाहरुको मानसिक दरिद्रपन त झल्काउँछ नै त्यसमाथि आफूले गर्न नसकेको कुण्ठा पनि ब्यक्त भएको हो भन्ने प्रष्ट छ । जुनसुकै पेशामा कसले कति वटा भोटो फटायो भन्ने विषयले अर्थ राख्दैन । कसले के दियो भन्ने विषयकै मूल्यांकन हुन्छ । पत्रकारितामा बिताएका वर्षको हिसाब गरेर बस्नुको के अर्थ ? नयाँ पुस्ता इतिहासमा होइन, वर्तमानसँग बाँच्छ । रवि लामिछानेले त्यही वर्तमानमा भइरहेका घटिरहेका विषयलाई पस्किरहे आफ्नो कार्यक्रम मार्फत ।

नेपाली पत्रकारिता जगत र खासगरी मूलधारको मिडिया दावी गर्नेहरुले रवि लामिछाने प्रकरणबाट सोच्नुपर्ने विषय के हो भने उनीहरुले अहिले गरिरहेको पत्रकारिता देश र जनतासँग कति जोडिएको रहेछ त ? जनताका समस्यासँग उनीहरुको पत्रकारिता जोडिएको हुँदो हो त लामिछाने एक जना ब्यक्ति यसरी रातारात हिरो बन्नु पर्ने अवस्था पक्कै आउने थिएन । देशमा यति धेरै विकृति र विसंगती छन् कि मानिसहरु पाइलैपिच्छे पीडित छन्, पलपल मरिरहेका छन् ।

जनतालाई संविधान संशोधन हुन्छ कि हुदैन भन्नेसँग कुनै सरोकार छैन, उनीहरुलाई सागको भाउ किन बढ्यो भन्ने विषयसँग सरोकार छ । जनतालाई सत्य निरुपण आयोगमा को आउँछ भन्नेसँग होइन पीडकले दण्ड पाएको र आफुले न्याय पाएको सुनिश्चित गर्नु छ । विदेशमा गएका आफ्ना छोराछोरी भाईभतिजा, दिदीबैनी सुरक्षित फर्कन्छन् कि फर्किदैनन् भन्नेसँग सरोकार छ । जनतलाई विवाहिता महिलालाई कस्तो नागरिकता दिने भन्ने विषयसँग भन्दा निर्मला पन्तहरुले न्याय नपाउने अवस्था किन आयो भन्ने विषयमा चासो छ ।

जनतालाई नेताहरुको समाजवादको प्रलापसँग होइन, आफ्नो भान्सा कति महंगियो वा पढाई सकेर कुन देशमा गएर पेट पाल्ने पेशा गर्ने भन्नेसँग चासो छ । गाउँ गाउँमा सिंहदरबार पुग्यो भनेर फलाक्नेहरुलाई जनता सोध्न चाहन्छन्, खसी बोका बेच्दा पनि किन कर तिर्नुपर्ने ? जुगौंदेखि बस्दै आएको घरको धुरी कर किन तिर्नुपर्ने ? हो, मूलधारका मिडिया यस्तै अनगिन्ती विषयबाट टाढा मात्रै होइन, धेरै टाढा रहँदै आएका छन् । त्यसैले भुईमान्छेहरुले रवि लामिछानेलाई रविन हुड ठानेका हुन् । चेतना भया !

इमेजखबर एपबाट खोल्नुहोस् । एन्ड्रोइड डाउन्लोडका लागि यहाँ र आइफोनका लागि यहाँ क्लिक गर्नुहोस् ।

प्रतिक्रिया

Loading...